Άσε τους άλλους. Εσύ τι έκαμες;

Άσε τους άλλους.  Εσύ τι έκαμες;  - Σύρος - Ερμούπολη - Σχολιάζει η Λίτσα Χαραλάμπους

Σχολιάζει η Λίτσα Χαραλάμπους

 
Θαυμάσαμε  εξαιρετικές τοιχογραφίες και οροφογραφίες, (ακόμα και σε μικρή οροφή εισόδου μεγάλης μαρμάρινης σκάλας) μέσα από ένα πραγματικά εμπνευσμένο και  αξιόλογο ζωγραφικό διάκοσμο.
 
Η διασάφηση που έδωσε για τον νεοκλασικισμό ο πατέρας της κλασικής αρχαιολογίας  Γιόχαν Γιοάχιμ Βίνκελμαν, βασίζεται στην αρχή, ότι η ελληνική τέχνη πραγματοποίησε κατά τρόπο τέλειο, την ιδέα του αιώνιου και ιδεώδους «ευειδούς» με την τελειότητα, το υψηλό πνεύμα των μορφών και με την εσωτερική ηρεμία. Οι χαρακτήρες αυτοί αναγνωρίζονται στις λείες επιφάνειες των γλυπτών, στην αρμονία των αναλογιών των αρχιτεκτονικών μνημείων, στις οροφογραφίες και τοιχογραφίες και στα αριστουργήματα της ποίησης, που ακόμα και όταν αποδίδουν τον πόνο ή το πάθος, - όπως τα ταφικά μνημεία- εκφράζουν μια αξιοπρεπή γαλήνη και ηρεμία.
 
ΓΙΑΤΙ αυτός ο πρόλογος; Για να σας ρωτήσω αν έχετε ταξιδέψει στον «κόσμο» των νεοκλασικών.  Αν αποφασίσατε να σεργανίσετε με σώμα,  πνεύμα και ψυχή βαθιά στη συναρπαστική ιστορία τους την οποία απλόχερα μας προσφέρει η Ερμούπολη.
 
ΩΣ γέννημα -θρέμμα  αυτής της πανέμορφης πόλης με ειλικρίνεια εξομολογούμαι ότι δεν την "εμπέδωσα" στα μαθητικά μου χρόνια. Δεν φρόντισαν να μας την μάθουν. 
 
ΚΙ έτσι, όπως θεωρούσα δεδομένη την οπτική ομορφιά του 1ου Δημοτικού Σχολείου (περίμενα να ακούσω να χτυπά το κουδούνι για να πάω)  και του 1ου Γυμνασίου Αρρένων των οποίων το δρόμο διάβαινα τουλάχιστον τέσσερις φορές  την ημέρα για να μεταβώ οπουδήποτε,  έτσι θεωρούσα αυτονόητη και την  ολομάρμαρη  Πλατεία  Μιαούλη, την εξέδρα των Μουσών, το Δημαρχιακό Μέγαρο, την Δημοτική Βιβλιοθήκη (μέσα στην οποία περνούσα ατέλειωτες ώρες διαβάσματος με την καλή μου Σουλτάνα  να μου δανείζει βιβλία), το Πνευματικό Κέντρο αλλά και το Θέατρο Απόλλων.
 
ΟΤΑΝ ο περίπατος  με οδηγούσε στη  συνοικία "Βαπόρια", στο προσκύνημα του ναού του Αγίου Νικολάου και παραπέρα οι εκδρομές στο προαύλιο του Αγίου Δημητρίου, απολάμβανα τα μαρμάρινα μπαλκόνια με τα νεοκλασικά πάνω στο κύμα.
 
ΑΚΟΜΑ ΚΙ ΟΤΑΝ ΠΑΡΕΪΣΤΙΚΑ ΚΑΝΑΜΕ ΒΟΥΤΙΕΣ στο "Π" του Αγίου Νικολάου και στα "Αστέρια" δεν είχα συνειδητοποιήσει εγώ,  συνομήλικοι και συμμαθητές μου την μοναδικότητα της καθημερινότητάς μας.
 
ΠΕΡΑΣΑΝ κάποια χρόνια  για να ασχοληθώ μετά πάθους με την ιστορία του νησιού μας.  Μια ιστορία που λάτρεψα έτσι ώστε να λέω πλέον ότι πολλοί σαν και μένα τότε, αλλά πολύ φοβούμαι και σήμερα, δεν έχουν σαφή ενσυνείδητη γνώση ότι ζουν σε ένα υπαίθριο μουσείο νεοκλασικής αρχιτεκτονικής. Ότι η βιωτή τους κινείται σε μια σπανιότητα που κραυγάζει για μάθηση και προβολή.
 
 
ΠΡΙΝ μερικές μέρες φρέσκαρα αυτήν την αγάπη όταν βολτάρισα μαζί με δασκάλους και μαθητές στον χώρο των αρχιτεκτονημάτων με αφορμή την πρωτοβουλία του Λυκείου Ελληνίδων να συνεργαστεί με σχολεία προκειμένου τα παιδιά να επισκεφτούν νεοκλασικά κτίρια και να μάθουν από τους ιδιοκτήτες την ιστορία τους.
 
ΣΤΑ γεμάτα απορία, κατάπληξη και υπερηφάνεια μάτια όλων ξετυλίχτηκαν πτυχές της αξιόλογης και "βαριάς" μας κληρονομιάς.
 
ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΘΗΚΑΝ την πολιτιστική μας ταυτότητα, τον τρόπο σκέψης, ζωής και λειτουργίας των προκατόχων αλλά και των κατόχων τους μιας και τα νεοκλασικά κτίρια, είναι μια αστείρευτη πηγή γνώσεων και σπάνιων έως μοναδικών αποκαλύψεων, για μέρες που «έφυγαν».
 
ΘΑΥΜΑΣΙΟΙ οικοδεσπότες ο Σταύρος Κοής (με την ανάλογη ένδυση που καταδείκνυε σεβασμό σε μια άλλη εποχή), ο Γιώργος  Σταθόπουλος και η Ράνια Νικολοπούλου.           
 
ΆΝΟΙΞΑΝ ΤΙΣ ΠΟΡΤΕΣ ΤΩΝ ΑΡΧΟΝΤΙΚΩΝ ΤΟΥΣ και αποκαλύφθηκε  η ιδιαίτερη ιστορική και αρχιτεκτονική τους αξία. Θαυμάσαμε  εξαιρετικές τοιχογραφίες και οροφογραφίες, (ακόμα και σε μικρή οροφή εισόδου μεγάλης μαρμάρινης σκάλας) (φωτο) μέσα από ένα πραγματικά εμπνευσμένο και  αξιόλογο ζωγραφικό διάκοσμο.
 
 
ΟΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΙ κήποι, τα κιγκλιδώματα εξαιρετικής τέχνης, οι είσοδοι με σκάλα μαρμάρινη και τα μαρμάρινα πελεκητά στοιχεία όψης, τα μοναδικά έπιπλα, οι ξεχωριστοί εσωτερικοί χρωματισμοί και η ζεστασιά της ανθρώπινης παρουσίας, παραπέμπε στην Ερμουπολίτικη  αρχοντική φιλοξενία του περασμένου αιώνα.
 
ΉΤΑΝ ΑΠΙΣΤΕΥΤΗ ΑΥΤΗ Η ΑΥΘΕΝΤΙΚΟΤΗΤΑ και η νοοτροπία μιας σιωπηλής λειτουργίας της ιστορίας με τις τέχνες. Αυτή η μυστική εσωτερικότητα με την ανυποχώρητη αναζήτηση του σπάνιου μέσα στην απλότητά του. 
 
ΑΞΙΟΛΟΓΕΣ πρωτοβουλίες αυτές οι ξεναγήσεις - περίπατοι τόσο της Unesco- η οποία προωθεί αυτού του είδους το καινοτόμο τουριστικό προϊόν επιζητώντας την αναγνώριση, την προστασία και τη διατήρηση της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς ως αριστούργημα της ανθρώπινης δημιουργικής διάνοιας- όσο και της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου που προωθεί ξεναγήσεις αλλά  και του Λυκείου Ελληνίδων Σύρου  το οποίο υλοποιεί την ιδέα της αγαπημένης μου Χαράς Κατσαρή.
Χωρίς φυσικά να παραλείψω να αναφέρω και τους εκπαιδευτικούς - συνοδοιπόρους  που έσπευσαν να βάλουν σε δρόμους πολιτιστικής κληρονομιάς,  παιδιά του δημοτικού σχολείου.       
 
ΜΕ δεδομένο τον ανεκτίμητο πλούτο μιας πόλης - στολίδι που κουβαλά στους τοίχους κτηρίων της την ιστορία της Ελλάδας μέσω της δικής της ιστορίας αλλά και με δεδομένο ότι πολλά κτίρια - απομεινάρια μιας άλλης εποχής- καταρρέουν χωρίς να υπάρχει από την πολιτεία μέριμνα,  είναι αναγκαίο να υπάρξει συλλογικότητα προς αυτήν τη κατεύθυνση.
 
ΔΕΝ ΘΕΩΡΩ ΣΟΒΑΡΗ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΙΑ την "τραγική" οικονομική κατάσταση της χώρας. Διότι και τα προηγούμενα χρόνια που η κατάσταση δεν ήταν "τραγική"  δεν φάνηκε να έχουν επικεντρωθεί προτεραιότητες  για την τύχη των εγκαταλελειμμένων ιστορικών μας κτιρίων.   
 
ΆΛΛΩΣΤΕ  ως Συριανοί νεοέλληνες δεν έχουμε να επιδείξουμε κάτι σε αυτόν τον τομέα και αυτό δεν μας τιμά καθόλου.
 
ΔΕΝ είναι κομψό να βασιζόμαστε πάντα στους προηγούμενους αιώνες ενώ η ιστορία καταγράφει  εξελίξεις, δημιουργίες, προόδους.
 
 Ο ΚΑΘΕ ΕΝΑΣ ΑΠΟ ΕΜΑΣ ΑΣ ΔΩΣΕΙ ΜΙΑΝ ΑΠΑΝΤΗΣΗ στο μερίδιο που του αναλογεί στην ερώτηση: "Τι έχει πράξει ο ίδιος για τα νεοκλασικά μας κτίρια και την ανάδειξη της αρχιτεκτονικής μας  παράδοσης ώστε να καταγράψει ο ιστορικός του μέλλοντος;"