Ανυπέρβλητη προστάτιδα της μουσικής ζωής του τόπου

Ανυπέρβλητη προστάτιδα  της μουσικής ζωής του τόπου  - Σύρος - Φιλαρμονική Δήμου Σύρου Ερμούπολης - Σχολιάζει η Λίτσα Χαραλάμπους

Σχολιάζει η Λίτσα Χαραλάμπους

 
«ΤΙ ΓΑΡ ΩΦΕΛΕΙΤΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΣ εάν τον κόσμον όλον κερδήσει, την δε ψυχήν αυτού ζημιωθεί;»
 
 ΑΥΤΗ Η ΡΗΣΗ από το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο απόλυτα ταιριάζει στην παρουσία της ιστορικής μας Φιλαρμονικής.
 
ΓΙΑΤΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ είναι να αποδείξουμε ότι η πρωτεύουσα του νομού Κυκλάδων δικαιούται να έχει ψυχή. Και η ψυχή της ήταν, είναι και θα είναι η Δημοτική μας Μπάντα.
 
ΜΙΑ ΦΙΛΑΡΜΟΝΙΚΗ ΠΟΥ ΜΕΤΡΑ 147 ΧΡΟΝΙΑ ζωής  αφού γεννήθηκε και μεγάλωσε εδώ και  έχει εξομοιώσει την υπόστασή της με την πόλη του Ερμή.
 
 
ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΛΛΟΤΙΝΩΝ ΕΠΟΧΩΝ ΔΟΞΑΣ όπου εξέπεμπε ήχους μαγευτικούς από την μαρμάρινη εξέδρα των Μουσών στην πλατεία Μιαούλη, στο θέατρο Απόλλων και αργότερα στις γειτονιές της πόλης.
 
ΆΜΕΣΑ ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΗ με την ελληνική, αλλά και ευρωπαϊκή κλασική παράδοση όπου ονόματα ηχηρά αρχιμουσικών συνέδεσαν το όνομά τους μαζί της.
 
ΑΠΟ ΤΟ 1869 μέχρι σήμερα έχει περάσει από χιλιάδες συμπληγάδες με μπροστάρη πάντα την αγάπη και τη στήριξη των Ερμουπολιτών.
 
ΈΤΣΙ ΕΞΗΓΕΙΤΑΙ και το παραπονεμένο ιδιόχειρο σημείωμα στο τζάμι του κτηρίου που στεγάζεται την ημέρα της παρέλασης της εθνικής επετείου της 28ης Οκτωβρίου: «Μας λείψατε στην παρέλαση!!» Λόγια απλά, με χαϊδευτικά χαμηλόφωνη ιερεμιάδα.
 
ΓΙΑΤΙ, πώς να δεχτεί ο Συριανός που μεγάλωσε με την παρουσία της, παρέλαση με  μουσική από cd;
 
ΠΩΣ να αρνηθεί αυτόν τον ισχυρό θεσμό; 
 
ΚΑΙ ΕΝ ΤΕΛΕΙ πώς να προσπεράσει το γεγονός ότι επί εποχής μαέστρου Γρηγόρη Αδάμου παρέλασαν δυο Μπάντες; 
 
ΤΟ 1880, η «Σχολή Απόρων Παίδων» δημιούργησε μουσικό τμήμα, ασχέτως αν χρειάστηκε να περάσουν αρκετά χρόνια έως ότου αποκτήσει η Ερμούπολη τη Φιλαρμονική της στα 1894, όταν -με πρωτοβουλία φιλόμουσων Ερμουπολιτών- ιδρύθηκε ο σύλλογος «Φιλόμουσοι Σύρου», όπου αξιόλογοι μαέστροι δημιούργησαν ένα μύθο.
 
ΈΧΟΥΜΕ ΚΑΤΑΓΕΓΡΑΜΜΕΝΕΣ διηγήσεις ζωής μουσικών που μεγάλωσαν και έζησαν από αυτήν. Παιδιά του Ισιδωρείου Ορφανοτροφείου για τα οποία η Φιλαρμονική ήταν σανίδα σωτηρίας αφού όταν έμαθαν να παίζουν, ο δήμος τους έδινε τα όργανα και «πήγαιναν σε εορτές ονομάτων, γάμους, βαφτίσια» και έβγαζαν ένα μικρό  μεροκάματο «γιατί δεν είχαμε φράγκο».
 
ΑΥΤΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΗ ΛΑΤΡΕΨΑΝ. Ακούμπησαν πάνω της τα λαβωμένα τους όνειρα και είναι απίστευτο πόσο αγάπησαν απαίδευτοι την κλασική μουσική. Την αγάπησαν τόσο, ώστε να παραπονούνται ότι «σήμερα η Φιλαρμονική δεν παίζει Οπερέτα, Βαφτιστικό και Rigoletto. Και είναι σπουδαίο το γεγονός ότι το 1994 ο δήμαρχος Γιάννης Δεκαβάλλας απένειμε τιμητική πλακέτα σε πέντε παλαίμαχους μουσικούς για την μακρόχρονη προσφορά τους στην Φιλαρμονική.
 
ΆΛΛΕΣ ΕΠΟΧΕΣ αυτές σε σχέση με τις προηγούμενες που ήταν εποχές αίγλης. Τότε, που έπαιζαν μουσική πάνω στην ξύλινη εξέδρα της πλατείας Μιαούλη, όπου στα εγκαίνιά της η ορχήστρα των Φιλόμουσων έπαιξε τον ύμνο της Ελευθερίας και αποσπάσματα από τη «Νόρμα» του Μπελλίνι. Και αργότερα όταν στα 1907, με χορηγία του μεγαλέμπορου Θεόδωρου Μιχ. Πάγκαλου, ο γλύπτης Ιωάννης Βιτάλης κατασκεύασε από πεντελικό μάρμαρο τη σημερινή εξέδρα που φέρει ολόσωμα ανάγλυφα του Απόλλωνα και των εννέα Μουσών για να αποτελέσει το σημείο αναφοράς τής Φιλαρμονικής, η οποία με τη σειρά της θα χαρίσει μουσική με ευγένεια και χάρη.
 
ΟΙ ΣΗΜΕΡΙΝΕΣ ΕΠΟΧΕΣ είναι εποχές ταλαιπωρίας. Τα χρόνια κύλησαν και έφτασαν στιγμές που κινδύνεψε να σιγήσει.
 
 
Η_ΙΣΤΟΡΙΑ απείλησε να την καταδικάσει σε αιώνια σιωπή. Έμεινε με αρχιμουσικό εξ αποστάσεως ώσπου αναγκάστηκε ο ίδιος να παραιτηθεί.
 
 ΌΜΩΣ ΟΙ ΕΡΜΟΥΠΟΛΙΤΕΣ αρχικά και όλοι οι συριανοί στη συνέχεια σήκωσαν ανάστημα στις δυσκολίες, γιατί η Φιλαρμονική τους αποτελεί την πεμπτουσία της μουσικής τους κουλτούρας.
 
ΣΤΕΛΝΟΥΝ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥΣ στη μουσική γιατί γνωρίζουν ότι κύριος σκοπός δεν είναι απαραίτητα να γίνουν μουσικοί όσο να δεχτούν την ευεργετική επίδρασή της αφού η ομαδική εργασία προσφέρει θαυμάσιες ευκαιρίες για κοινωνικοποίηση. 
 
ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΟΛΑ όμως,  μπορεί να προσφέρει στο κάθε παιδί, την πραγματική χαρά και ευχαρίστηση. Συναισθήματα, τα οποία δεν θα κρατήσει μόνο για τον εαυτό του, αλλά θα τα χαρίσει και στους άλλους.
 
ΜΠΟΡΕΙ οι αξιόλογοι αρχιμουσικοί να διαδέχονταν ο ένας τον άλλο, μπορεί το ανακάτεμα ήχων και πολιτισμών με τη νοσταλγία και τη συγκίνηση να δημιούργησαν δυναμικές εξάρσεις, αλλά τόσο οι «μαθητές» που λάτρεψαν την «μπάντα τους», όσο και κάτοικοι αναζητούν με προτάσεις «αεί παρών» αυτό το μουσικό κοκτέιλ του χθες με το σήμερα και σίγουρα με το αύριο.
 
ΔΙΟΛΟΥ λοιπόν δεν προκάλεσε έκπληξη το σημείωμα στο τζάμι. Πράγματι «Μας έλειψε η παρουσία της στην παρέλαση». Μας έλειψαν οι άνθρωποί της που θριαμβευτικά κρούουν την έναρξη και τη λήξη της κάνοντας την καρδιά μας να χτυπά δυνατά από συγκίνηση.
 
ΥΠΕΝΘΥΜΙΖΩ ότι η επιστροφή της αρχιμουσικού Αλίς Λαμπάρς προκαλεί εξαιρετικές αξιώσεις για το μέλλον της, αν καταθέσω εδώ, τώρα, τις προσδοκίες της.
 
ΑΥΤΕΣ ΠΟΥ ΜΟΥ ΕΙΧΕ ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΕΙ σε συνέντευξή της  τον Οκτώβρη του 2012.  Τότε, που στοιχειοθετούσε το αρχειακό υλικό της Φιλαρμονικής, ετοίμαζε μόνιμη έκθεση στο Κυκλαδικό Μουσείο, και τον Δεκέμβρη θα ξαναγύριζε το κοινό της Σύρου σε βραδιές απόλυτης αίγλης με αφιέρωμα -μαζί με την χορωδία του Μουσικού Ομίλου Σύρου- στους πέντε δημιουργούς που κοσμούν την οροφογραφία του θεάτρου Απόλλων.
 
Η ΦΙΛΑΡΜΟΝΙΚΗ θα έπαιζε έργα Ντονιζέττι, Βέρντι, Μότσαρτ, Μπελίνι και Ροσίνι και το θέατρο θα επέστρεφε για μια βραδιά  στον 19ο αιώνα. Εκεί, όπου ξεκίνησε το θέατρο και η Φιλαρμονική ταυτόχρονα παίζοντας τέτοια έργα. 
 
«ΤΟ ΕΠΟΜΕΝΟ ΒΗΜΑ» μου είχε πει η Αλίς «θα είναι βωβός κινηματογράφος και «Τσάρλι Τσάπλιν». Μάλιστα είχε εκφράσει το παράπονο ότι παρότι συνεργάζεται με τη Φιλαρμονική μας ως μια από τις παλαιότερες Φιλαρμονικές της Ελλάδας (η τρίτη μετά της Κέρκυρας και του Πειραιά), διαπίστωσε ότι δεν έχει καταγεγραμμένο παρελθόν, για αυτό  προσπαθούσε να συγκεντρώσει όλα τα αρχεία της έτσι ώστε να αποκτήσει ταυτότητα. «Θέλω να είναι Φιλαρμονική ορχήστρα που δε θα συνοδεύει μόνο κάποιες εκδηλώσεις του Δήμου…»
 
ΔΙΑΚΑΗΣ ΠΟΘΟΣ ΤΗΣ ΑΡΧΙΜΟΥΣΙΚΟΥ ήταν η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΦΙΛΑΡΜΟΝΙΚΗΣ: «Θα μαζέψουμε τα αρχεία και τις παρτιτούρες που είναι σκορπισμένες. Κι αυτές είναι η ψυχή της Φιλαρμονικής. Στόχος μου είναι να γίνει ευρωπαϊκό κέντρο για έρευνες για τις μπάντες και για τις φιλαρμονικές. Όλο το υλικό που έχουμε, σχετίζεται με την οικονομική και πολιτική πορεία της Ευρώπης, όχι μόνο της Σύρου. Η ιστορία της μπάντας, πάει με την πείνα, το ορφανοτροφείο, τον πόλεμο. Πάει μαζί και το ρεπερτόριο ακολουθεί και το βρίσκω τρομακτικό, γιατί ανακαλύπτεις την ιστορία του τόπου μέσα από τις παρτιτούρες. Και θα ενδιαφερθούν στο εξωτερικό να έρθουν εδώ να μελετήσουν αυτό το αρχείο και τα όργανα ιστορικής αξίας. Αυτό, σχετικά με το μουσείο, είναι πολύ σημαντικό για εμάς, δεδομένου ότι μόλις βγήκε από τα χείλη μας ότι θα δημιουργηθεί κάτι τέτοιο έδειξε ενδιαφέρον ο κόσμος.. Θα φιλοξενηθεί στο Βιομηχανικό Μουσείο της Ερμούπολης. Έτσι θα φέρουμε κόσμο από το εξωτερικό να δουλέψει και να βοηθήσει να το “κτίσουμε”. Θα κάνω ό,τι χρειάζεται για να συγκεντρώσω όλο το υλικό που είναι σκορπισμένο σε σπίτια ή σε σπίτια αγνώστων».
 
ΑΥΤΑ ΗΤΑΝ ΤΑ ΟΝΕΙΡΑ ΤΗΣ ΑΛΙΣ πριν 5 χρόνια για την Φιλαρμονική που έμειναν όνειρα. Όνειρα όμως αντάξια της ιστορίας της τα οποία με την βοήθεια όλων οφείλουμε να βοηθήσουμε ώστε να ευοδωθούν. 
 
 ΟΙ ΑΙΩΝΕΣ που πέρασαν αποκάλυψαν ότι είναι τόσο μεγάλη η ιδέα της Φιλαρμονικής, είναι τόσο πολύ άνωθεν όλων μας που καμία προσωπική, κοινωνική ή παραταξιακή  διαφορά δεν είναι ικανή να την επισκιάσει.
 
 ΈΧΕΙ ΑΠΟΔΕΙΧΘΕΙ ότι εμπάθειες, μικροπολιτικές διαφωνίες, όταν εκδηλώνονται στους κόλπους της, απλά γελοιοποιούν αυτούς που τις προκαλούν.
 
ΟΙ ΚΑΤΑ ΚΑΙΡΟΥΣ προφάσεις περί δυσκολιών από το δήμο για την ενίσχυσή της είναι προφάσεις εν αμαρτίαις και οι εύποροι ιδιώτες οφείλουν να βάλουν το χέρι στην τσέπη και να αντιληφθούν ότι η σημασία της Φιλαρμονικής  είναι τέτοια που υπερσκελίζει κάθε έννοια φιλανθρωπίας γιατί όποιος την ενισχύει είναι και ανθρωπιστής και γενναιόδωρος.
 
Η ΦΙΛΑΡΜΟΝΙΚΗ χαρίζει παιδεία ανεκτίμητη. Όπως ανεκτίμητη είναι η αξία της μουσικής.
 
ΑΜΦΟΤΕΡΕΣ είναι άρρηκτα δεμένες και ταγμένες να χαρίζουν αξέχαστες στιγμές στο πέρασμα των αιώνων και να γεμίζουν τις καρδιές των ανθρώπων με τις πιο όμορφες εμπειρίες.