«Ανέστησε» έναν φίλο των παιδιών

«Ανέστησε» έναν φίλο των παιδιών - Σύρος - Ερμούπολη - Άνω Σύρος - Το βιβλίο του Τέου Ρόμβου για τον Γεώργιο Κηπιώτη

Το βιβλίο του Τέου Ρόμβου για τον Γεώργιο Κηπιώτη

 

Πώς μπορείς να «αναστήσεις» έναν άνθρωπο και μια ολόκληρη εποχή την οποία έζησε; Δύσκολο, αλλά όχι ακατόρθωτο για τον Τέο Ρόμβο, που μέσα από τις σελίδες του βιβλίου του «Γεώργιος Κηπιώτης – Ένας φίλος των παιδιών», κατάφερε, με τη βοήθεια της συντρόφου του Μιντιλούς, να «αναστήσει» τον εκπαιδευτικό Γεώργιο Κηπιώτη, όπως «ανέστησε» και τη δύσκολη πολιτικά και κοινωνικά εποχή στην οποία έζησε ο Κηπιώτης (1872 – 1971), με μια μεγάλη περίοδο της ζωής του (1919 – 1871) στη Σύρο.

του Γιάννη Ρουσσουνέλου

Τέος Ρόμβος: Από τα πέρατα του κόσμου στην Άνω Σύρο

Ο Τέος Ρόμβος, γνωστός στη Σύρο, στην Ελλάδα και το εξωτερικό, έχει να επιδείξει ένα πλούσιο βιογραφικό: «…γεννήθηκε το 1945 στο Κουκάκι της Αθήνας. Μπαρκάρισε στα καράβια το 1961 μετά από προτροπή του πατέρα του. Στη συνέχεια έζησε κατά διαστήματα στη Λατινική Αμερική, στην Ιαπωνία, στις Ηνωμένες Πολιτείες κι αλλού. Έζησε μόνιμα στη Γαλλία (1966-1969), στη Γερμανία (1969-1974 και 1987-1991), στην Αθήνα (1974-1981)[1]. Το 1984-1985 έζησε για μικρό χρονικό διάστημα στο Κογκό. Σήμερα ζει στην Άνω Σύρο..».

Εντυπωσιακή εξάλλου και η συγγραφική δουλειά του: «…Εξέδωσε τα βιβλία "Τρία φεγγάρια στην πλατεία", "Κείμενο Πάθος", "Γεώργιος Νέγρος, o Τίγρης του Αιγαίου", την ιστορία του Πλωτίνου Ροδοκανάκη, σπουδαίου Έλληνα αναρχικού του 19ου αιώνα που έδρασε στο Μεξικό, "Πλάνος Δρόμος", "Τηλεφυματίωση", "Κρυφά Ταξίδια", "Ασσασίνοι του Βορρά Δροσουλίτες του Νότου" και "Ίχνη". Επίσης έχει κάνει μεταφράσεις, όπως το "Ανθολόγιο των Κακών Αμερικάνων", τα "Παραμύθια της Αφρικής" που συνέλεξε κατά τη διαμονή του στο Κογκό, "Αντεργκράουντ της Νέας Εποχής", "Ρώτα τον Άνεμο του Τζον Φάντε", "Σημειώσεις ενός πορνόγερου του Μπουκόφσκι" κ.ά. Το Φεβρουάριο του [2011] ελευθέρωσε το σύνολο του έργου του στο διαδίκτυο. Πέραν αυτών, το 1977 συμμετείχε στην ταινία "Πέφτουν οι σφαίρες σαν το χαλάζι" του Νίκου Αλευρά, ενώ το '98 γύρισε σε συνεργασία με τον φίλο του Νίκο Θεοδοσίου το συριανό ντοκιμαντέρ "Οι τοίχοι που τραγουδούν"…».

Γεώργιος Κηπιώτης: Γραπτά ενός αιώνα που δεν έσβησε ο χρόνος

Από την άλλη πλευρά βρίσκεται ο εκπαιδευτικός Γεώργιος Εμμ. Κηπιώτης, για τον οποίο μας δίνει στοιχεία ο Τέος Ρόμβος:  «…γεννήθηκε το 1872. Έζησε έναν ολόκληρο αιώνα κατά τον οποίο, στην περιοχή που ζούμε, συνέβησαν συγκλονιστικά γεγονότα. Τα γραπτά του, τα ημερολόγια καθώς και η εκτενής επιστολογραφία που άφησε πίσω του αποτελούν μια γενικότερη μαρτυρία της εποχής αλλά συνάμα και το ψυχογράφημα ενός δασκάλου που προσπαθεί με πάθος να μεταδώσει τη γνώση στους νεώτερους».

Η ανακάλυψη ενός πλούσιου έντυπου υλικού, στην εγκαταλειμμένη και ερειπωμένη κατοικία του Γεώργιου Κηπιώτη, έγινε κάτω από ευτυχείς συγκυρίες μέσω των οποίων το υλικό αυτό έφτασε στα χέρια του Τεό και της Μιντιλούς, για να αξιοποιηθεί στη συνέχεια με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.

Μάζεψαν μια ολόκληρη ιστορία

Συγκεκριμένα, όπως αναφέρεται στο βιβλίο «…Οι κληρονόμοι του Κηπιώτη -κάποιοι συγγενείς- όταν απέκτησαν την κυριό­τητα του ταπεινού σπιτιού (σ.σ στην περιοχή του Αγίου Δημητρίου στη Σύρο), το επισκέφθηκαν και αφού προφανώς πήραν ό,τι θε­ώρησαν πως είχε κάποια αξία, τα υπόλοιπα, το μεγάλο κομμάτι της βιωμένης ζωής του, της ιστορίας του, δηλαδή τα προσωπικά ενθυμήματα, τις φωτογραφίες ημερολόγια και αλληλογραφία, απλώς τα πέταξαν. Και όταν κάποια στιγμή δια­πίστωσαν ότι στους τίτλους ιδιοκτησίας το αγρόκτημα έφτανε μέχρι τη θάλασσα, προσέλαβαν δικηγόρο για να διεκδικήσουν την κυριότητά του από το Δημόσιο μη γνωρίζοντας, ίσως, ότι ο Δάσκαλος είχε δωρίσει μέρος του κτήματος για να πε­ράσει ο δρόμος και να φυτευτεί με πεύκα η πλαγιά μέχρι κάτω στη θάλασσα. Και ευτυχώς που η Δασική Υπηρεσία στάθηκε στο ύψος της και δεν τους έκανε το χατίρι. Όμως, το αγρόκτημα ακολουθώντας τη μόδα της εποχής μας πουλήθηκε σε μια οικοδομική εταιρεία που γκρέμισε το ταπεινό σπιτάκι και στη θέση του κατασκεύασε 4 διώροφες μεζονέτες οι οποίες, λόγω της οικονομικής κρίσης και της κρίσης αξιών στις οποίες βολοδέρνει η χώρα μας, στέκουν σήμερα ημιτελείς….»

Πριν την πλήρη κατεδάφιση, πάντα κάτω από τις ευτυχείς πάντα συγκυρίες, επισκέφτηκαν τον χώρο μέσω μιας φίλης της που ενδιαφερόταν να το αγοράσει και βρέθηκαν μπροστά σε «έναν μικρό θησαυρό», δηλαδή τις επιστολές που έστελνε ή λάβαινε ο Κηπιώτης και μέσω αυτών ξεδιπλωνόταν μια ολόκληρη εποχή.

 «Διάλογος» με έναν άνθρωπο του περασμένου αιώνα

Να πώς μεταφέρει το χρονικό διάστημα της επιλογής των επιστολών και της συγγραφής του βιβλίου ο Τέος Ρόμβος: «Στη διάρκεια της ανάγνωσης αυτού του πολυποίκιλου υλικού υπήρξαν στιγμές που ταυτιστήκαμε με τον άνθρωπο μιας άλλης εποχής αλλά και άλλες πάλι φορές που δεν τον καταλαβαίναμε και οργιζόμαστε μαζί του αισθανόμενοι την απόσταση του χρόνου να μας χωρίζει- άλλοτε ξεπρόβαλλε μέσα από τα γραφό­μενα ανάγλυφη η μορφή του άνδρα που εμπνέει και μας γοήτευε, ενώ άλλες φορές τον βρίσκαμε πληκτικό, στεγνό και εντελώς συντηρητικό.

...και ήταν η Μιντιλού, η σύντροφος της ζωής μου, που με έμαθε να κάνω προσπάθεια ώστε να κατανοήσω το δάσκαλο Γ. Κηπιώτη, μολονότι μας χωρίζουν πολλά και ουσιαστικά. Η γυναικεία φύση της, πιο ανεκτική, μου έδειξε το δρόμο της κατανόησης του «άλλου». Κουβεντιάζοντας λοιπόν οι δυο μας, σκεφτήκαμε ότι θα μπορούσαμε να δημιουργήσουμε ένα «διάλογο» με τον άνθρωπο εκείνο, έναν άνθρωπο του προηγούμενου αιώνα.

Και έτσι αποφασίσαμε να κάνουμε ένα βιβλίο με όλο το υλικό που άφησε πίσω του ο δάσκαλος Γ.Ε. Κηπιώτης όπου περιγράφεται η ζωή και η εποχή του και να συμπεριλάβουμε και τη δική μας μαρτυρία, τις δικές μας απόψεις και διαφωνίες, αλλά και τις παραδοχές μας. Σαν μια συνομιλία μεταξύ ανθρώπων που έζησαν σε δύο διαφορετικές εποχές. Γιατί εκείνος, ο Κηπιώτης, μας έκανε να σκεφτούμε και να νιώσουμε τις αξίες μιας εποχής, που δεν είναι πλέον αξίες του σήμερα…».

Μια ανεκτίμητη παρακαταθήκη

Τελικά, οι δυο συνοδοιπόροι του Γεώργιου Κηπιώτη, μέσα από τις επιστολές του ως αποστολέα ή παραλήπτη, έζησαν όλο αυτό το διάστημα του «ξεσκαρταρίσματος» τόσων χειρόγραφων εκείνα που έζησε και βίωσε ο ίδιος, δίνοντας μας, έτοιμο πια υπό μορφή βιβλίου, το αποτέλεσμα ενός ευγενικού αγώνα, αυτού της διάσωσης  μιας σημαντικής εποχής, ώστε να μείνει παρακαταθήκη όχι μόνο στους Συριανούς, μιας και ένα μεγάλο μέρος της ζωής του το πέρασε εδώ, αλλά και σε όλους τους Έλληνες.