Ξεχασμένοι Μύθοι, Θρύλοι και Παραδόσεις της Σύρου - Δ’ ΜΕΡΟΣ

Ξεχασμένοι Μύθοι, Θρύλοι και Παραδόσεις της Σύρου - Δ’ ΜΕΡΟΣ - Ερμούπολη - Γράφει ο Παναγιώτης Κουλουμπής

Γράφει ο Παναγιώτης Κουλουμπής

 
Ο θρύλος του Παρεκκλησιού του Αγίου Στεφάνου
 
Το Παρεκκλήσι του Αγίου Στέφανου στον Γαλησσά, που η Huffington Post το κατέταξε στους 10 ωραιότερους ναούς του κόσμου που είναι χτισμένοι σε σπηλιές, το συνοδεύει ένας από τους ωραιότερους θρύλους (σώζεται από τον Γ. Πρίντεζη).
 
 
Σύμφωνα με τον θρύλο, το Παρεκκλήσι χτίστηκε από έναν ψαρά, τον Στέφανο, που ψάρευε στην περιοχή, όταν του επιτέθηκε ένα θαλάσσιο τέρας που ήταν κάτι μεταξύ γιγαντιαίου καλαμαριού και θαλασσίου φιδιού.
 
Κατάφερε να σωθεί, όταν - από θαύμα - ένα κύμα που παρουσιάστηκε από το πουθενά, τον πέταξε στα βράχια, εκεί που είναι σήμερα κτισμένο το Παρεκκλήσι.
 
Έτσι, ο τρομαγμένος ψαράς, για να ευχαριστήσει τον προστάτη Άγιό του, έκτισε με ό,τι βρισκόταν εκεί το εκκλησάκι.
 
Παράξενα πλάσματα που βγαίνουν τις νύκτες στις έρημες παραλίες
 
Κάποιους από τους πολύ παλιούς θρύλους για τις παραλίες του νησιού είχε καταγράψει ο Ιταλός Χριστόφορος Μπουντελμόντι, που επισκέφτηκε τη Σύρο το πολύ μακρινό 1420.
 
Μέσα σε όλα όσα γράφει, υπάρχει η έξης παράξενη αναφορά για την Σύρο:
«Στις ακροθαλασσιές ζουν ακάθαρτα πνεύματα που ουρλιάζουν και βγάζουν τρομαχτικές φωνές, όταν στην νύχτα αντικρύσουν καράβι να πλησιάζει. Είναι τόσο τρανταχτές οι φωνές, που αισθάνεσαι το έδαφος να κουνιέται κάτω από τα ποδιά σου».
 
Ακόμα οι πολύ παλιοί ναυτικοί, την εποχή των πειρατών, μιλάνε ακόμα για παράξενα πλάσματα που βρισκόταν στις παραλίες του νησιού και, όταν περνούσαν τα καράβια από κοντά, τα έβλεπαν να κρατούν πυρσούς και τα άκουγαν να ουρλιάζουν με μια φωνή που λες και έβγαινε από την κόλαση.
Λέγανε ότι τα πλάσματα αυτά ήταν κάτοικοι και της στεριάς και της θάλασσας, κάτι μεταξύ ψαριού και ανθρώπου. Λένε ακόμα ότι, στις έρημες παραλίες του νησιού, οι κουρσάροι αντίκριζαν γοργόνες να κολυμπούν στη ράχη των κυμάτων.
 
Οι τρομακτικές «Ρουφήκτρες»
 
Μιας και μιλάμε για θάλασσα ,θυμάμαι ακόμα τις τρομακτικές «Ρουφήχτρες», που θα ρουφούσαν τα παιδιά που θα απομακρυνόταν πολύ από την παράλια και από …τα βλέμματα της μαμάς.
Μια τέτοια ρουφήχτρα είχε η καημένη η Βάρη, ενώ, πιο έξω, μόλις έβγαινες στα ανοικτά και περνούσες τα δυο βουνά, σε περίμενε και ένα μεγάλο χταπόδι.
 
Τα «Αερικά»
 
Η λέξη «Αερικό» συνηθιζόταν και ακόμα συνηθίζεται να χρησιμοποιείται πολύ στις εκφράσεις των Συριανών.
Αερικά κυκλοφορούσαν τα καυτά μεσημέρια του καλοκαιριού στις κορφές των λόφων. Ανάμεσα της 25 Δεκεμβρίου - 6 Ιανουαρίου, τις μέρες που τα «νερά είναι αβάφτιστα» και βγαίνουν από τη γη για να πειράξουν τους ανθρώπους και να τους ανακατέψουν τα σπίτια, διότι είναι άτακτοι και τους αρέσουν τα παιχνίδια.

 
Τα Αερικά ζουν στον κάτω κόσμο και τρέφονται με φίδια, σκουλήκια, κτλ.
Τα καλοκαίρια, μας λέγανε οι παλιοί γέροντες αγρότες να μην πατάμε μεσημέρι μέσα στα «Αλώνια» γιατί τα ξωτικά θα μας έπιαναν και θα μας τραβούσαν μέσα στον κόσμο τους και, αν ξαναβγαίναμε ποτέ, θα είμαστε τελείως άλλοι άνθρωποι και δεν θα θυμόμαστε τίποτα από την παλιά ζωή μας.
 
Και τα βράδια επίσης να μην μπαίνουμε μέσα στα αλώνια γιατί τα ξωτικά θα μας έπιαναν και θα μας ανάγκαζαν να χορεύουμε μαζί τους μέχρι  να πεθάνουμε από την κούραση ή να ξεχάσουμε ποιοι είμαστε.
 
Το δαιμόνιο της συκιάς
 
Οι συκιές έχουν τρομακτική δύναμη, μας τόνιζαν οι παλιοί. Μας έλεγαν να μην καθόμαστε στην σκιά μιας συκιάς γιατί εκεί ζουν δαιμόνια που θα μας σκοτεινιάσουν το μυαλό και θα χαζέψουμε.
 
Τα πλάσματα στις δεξαμενές νερού
 
Συχνά άκουγα και για τα πλάσματα που ζούσαν στις δεξαμενές του νερού. Αυτές οι τεράστιες πέτρινες ανοικτές δεξαμενές που έφτιαχναν και φτιάχνουν ακόμα και σήμερα οι αγρότες στα χωριά, για να αποθηκεύουν το νερό της βροχής και για να ποτίζουν τα σπαρτά τους.
 
 
Σε_αυτές τις δεξαμενές ζούσαν Νεραΐδες και πλάσματα του νερού, μικροσκοπικά σαν τις Λιβελούλες, με ασημένια και χρυσά φτερά, που παιχνίδιζαν στις αναλαμπές του Ήλιου στα νερά της δεξαμενής.
 
Καλό θα ήταν να μην τα πιάσουμε ποτέ γιατί, αν τα πιάναμε τα χεριά μας, θα καιγόταν το χέρι μας ή θα έβγαζαν παράξενες καντήλες που θα έφευγαν μόνο με λαδάκι από το καντηλάκι κάποιας εκκλησίας.
 
Μέσα στις γούρνες κυκλοφορήσαν και πλάσματα του νερού που ήταν μαγικά. Και αν βάζαμε το χέρι μας μέσα, θα μας τραβούσαν μέσα στην γούρνα.