Νικόλαος Ταρποχτζής: Ο πρώτος επίσημα καταγεγραμμένος δημότης Ερμουπόλεως

Νικόλαος Ταρποχτζής: Ο πρώτος επίσημα καταγεγραμμένος δημότης Ερμουπόλεως - Σύρος - Ιστορική έρευνα από τον Παναγιώτη Κουλουμπή

Ιστορική έρευνα από τον Παναγιώτη Κουλουμπή

 
Το 1834 συστάθηκε ο Δήμος Ερμουπόλεως, συμφώνα με τον τότε ισχύοντα νόμο περί Δήμων (27.12.1833), το λεγόμενον «πρωτόκολλο των νέων Δημοτών».
 
Ο νόμος αυτός απαιτούσε, για να γίνει κάποιος δημότης, να πρέπει να δώσει πρώτα απ' όλα «όρκον υποταγής» προς τον Βασιλέα Όθωνα (κατάλοιπο της Τουρκοκρατίας). Μετά, έπρεπε να υποβάλει μία αίτηση προς τον Δήμο για να τον κάνει δεκτό.
 
Απαραίτητα στοιχεία της αίτησης αυτής ήταν το ονοματεπώνυμο του αιτούντος, η ηλικία του, ο τόπος καταγωγής του, το επάγγελμα του και το έτος της εγκαταστάσεώς του στον τόπον τον οποίο ήθελε να γίνει δημότης.
 
Η πρώτη υποβληθείσα δήλωση προς εγγραφή ως δημότη Ερμουπόλεως ήταν του Σερραίου μεγαλέμπορου Νικόλαου. Από τη μελέτη του Δημοτολογίου των ετών 1834 - 1844, γίνεται φανερό ότι οι δημότες που έκαναν αίτηση ήταν αυτοί που - κατά τα έτη 1821 - 1823 - είχαν πρωτοεγκατασταθεί στην Ερμούπολη ως προσφυγές.
 
Επίσης, δεκτοί γίνονταν μόνο όσοι ήταν ενεργά μέλη της κοινότητας και διέμεναν μόνιμα στην στον νεοϊδρυθέντα οικισμό της Ερμούπολης, έχοντας κάποιο ιδιόκτητο σπίτι. Αντιθέτως, δεν γίνονταν δεκτοί όσοι είχαν φύγει από την Ερμουπόλη και είχαν εγκατασταθεί κάπου αλλού.
 
Άλλες πληροφορίες της εποχής αναφέρουν ότι αυτοί που έδιναν τον όρκο, θα πρέπει να ήταν πρώην υπήκοοι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (κυρίως) που είχαν επιλέξει μετά να γίνουν μόνιμοι κάτοικοι Ερμούπολης. Βασικά με το έγγραφο του όρκου, ο Δήμος πετύχαινε να υπάρχει επίσημα καταγεγραμμένο ο τόπος απ'  όπου προήλθε αυτός που ορκιζόταν, αλλά και η καταγωγή του.
 
Αυτό το ντοκουμέντο - όπως είπαμε - ήταν απότοκος των συμφωνιών που ανάγονται στην περίοδο λίγο πριν την πτώση της Κωνσταντινούπολης.
 
Συγκεκριμένα, τον έδιναν οι Πατριάρχες προς τον Σουλτάνο, όταν αναλάμβαναν τα καθήκοντά τους. Για την ακρίβεια, δεν επρόκειτο για μια απλή ομολογία πίστης, αλλά για μια δήλωση υποταγής όχι μόνον στον «κραταιόν αυτοκράτορα βασιλέα», αλλά και στη γυναίκα και στα παιδιά του («ου μόνον εις τον βασιλέα, αλλά και εις την βασίλισσαν και εις τα βασιλίδια»), ακόμα και στους γαμπρούς του.
 
Πηγές: Ανδρέα Θεοδ. Δρακάκη, "ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΟΙΚΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΡΜΟΥΠΟΛΕΩΣ (ΣΥΡΑΣ)", ΒΡΑΒΕΙΟΝ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΑΘΗΝΩΝ 1974 - Τόμος Α - (1821 – 1825) ΑΘΗΝA, 1979 & Καλλίνικου Δελικανή, "Σωζόμενα επίσημα εκκλησιαστικά έγγραφα από το 1564 έως το 1863".