Πρωτοβουλία για δημιουργία ΚΟΙΝΣΕΠ

Πρωτοβουλία για δημιουργία ΚΟΙΝΣΕΠ - Σύρος - Ερμούπολη - Στα σκαριά η δημιουργία Περιβαλλοντικού και Γεωλογικού Πάρκου στην Απάνω Μεριά

Στα σκαριά η δημιουργία Περιβαλλοντικού και Γεωλογικού Πάρκου στην Απάνω Μεριά

 
Ένα άκρως ενδιαφέρων σχέδιο φαίνεται σιγά - σιγά να παίρνει σάρκα και οστά από μια μερίδα δημοτών του νησιού, οι οποίοι προσβλέπουν σε μια ήπια μορφής εκμετάλλευση της Απάνω Μεριάς, μέσω της δημιουργίας ενός σύγχρονου Περιβαλλοντικού και Γεωλογικού Πάρκου στην περιοχή.
 
Συνέντευξη στον Θεοδόση Δανάμπαση
 
Το όραμα αυτό εξηγεί στον "Λ" ο Στράτος Ζολώτας, ένα από τα μέλη της ομάδας που συμμετέχουν στην υλοποίηση αυτής της ιδέας.
 
Καταρχάς, πώς γεννήθηκε αυτή η ιδέα;
 
Αυτό το όραμα γεννήθηκε πολλά χρόνια πριν από κάποιους ανθρώπους, με πρωτεργάτη τον Τέο Ρόμβο, που είχαν ως ιδέα την καταγραφή της χλωρίδας, της πανίδας, των αρχαιολογικών χώρων, των περιπατητικών μονοπατιών και γενικά του χώρου που λέγεται Απάνω Μεριά, με σκοπό να χρησιμοποιηθεί αργότερα αυτό το δίκτυο πληροφοριών για τη διαχείριση ενός  Περιβαλλοντολογικού και Γεωλογικού Πάρκου.
 
Η διαχείριση αυτή στην Απάνω Μεριά, μια περιοχή χαρακτηρισμένη ως Natura, είναι νομικά κατοχυρωμένη με την έννοια ότι δύναται να δημιουργηθεί ένας δημόσιος φορέας προστασίας και ανάδειξή της. Αυτό, από την πλευρά της Δημόσιας Διοίκησης ή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, δεν κυνηγήθηκε ποτέ.
 
Ύστερα, λοιπόν, από την υπόθεση με την Βαρβαρούσα, εκδηλώθηκε μια προσπάθεια διαφορετικής προσέγγισης του χώρου της Απάνω Μεριάς και μετά από κάποιες συναντήσεις-συζητήσεις υπήρξε μια κινητικότητα για τη δημιουργία μιας συνεταιριστικής ομάδας (ΚΟΙΝΣΕΠ - Κοινωνική Συνεταιριστική Επιχείρηση), σκοπός της οποίας θα είναι η προστασία, η ανάδειξη και προσπάθεια ένταξης της Απάνω Μεριάς σε προγράμματα χρηματοδότησης και παραγωγής. Δηλαδή, να λειτουργήσει σαν φορέας διαχείρισης, υποκαθιστώντας αυτό που θα έπρεπε να είχε κάνει το Δημόσιο.
         
Οπότε βρισκόμαστε στη φάση που είναι υπό δημιουργία η ΚΟΙΝΣΕΠ που θα πάρει υπό τον έλεγχό της το όλο project;
 
Έλεγχο δεν μπορεί να πάρει γιατί δεν είναι δημόσιος φορέας. Ουσιαστικά, έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον να συγκεντρώσει τους τρόπους που θα μπορούσαν να προσφέρουν ένα δημόσιο έσοδο για το νησί, με όπλο την ιδιαιτερότητα και την προστασία αυτής της περιοχής. Όλο το ζουμί είναι η περιοχή αυτή να αναδειχθεί και να παράγει πλούτο για το νησί, ακριβώς σαν φυσικό περιβάλλον και όχι να "τσιμεντοποιηθεί". Εμείς πιστεύουμε ότι η Απάνω Μεριά έχει τεράστιες δυνατότητες παραγωγής χρήματος για τον τόπο αλλά, έξω από το πνεύμα της εκμετάλλευσης των παραλιών με ξαπλώστρες, των μεγάλων ξενοδοχείων και πολυτελών κατοικιών.
 
Δηλαδή, ποιους τρόπους ανάπτυξης θέλετε να στηρίξετε;
 
Πρώτα απ’ όλα η καλλιέργεια. Η Απάνω Μεριά έχει χιλιάδες χρόνια ιστορίας συμβίωσης με τους ανθρώπους, μεγάλη έκταση ήταν καλλιεργήσιμη και παρατήθηκε τα τελευταία 50-60 χρόνια. Θα μπορούσαν, λοιπόν, να αναπτυχθούν βιολογικές καλλιέργειες,  με ταυτόχρονη αναστήλωση των αναβαθμίδων. Επίσης, θέλουμε να αναπτύξουμε τον περιπατητικό και γεωλογικό τουρισμό αλλά και την εκπόνηση ειδικών πανεπιστημιακών προγραμμάτων. Ήδη έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον για γεωλογικές εκδρομές διάφορα πανεπιστημιακά ιδρύματα της Ελλάδας και του εξωτερικού.
 
Όλα αυτά βέβαια πρέπει να γίνουν με μια μορφή συνεργασίας… Η άποψή μας είναι ότι χρειαζόμαστε υποδομές, αλλά δεν θα πάμε να κάνουμε τις ίδιες υποδομές και στο βόρειο και στο νότιο κομμάτι του νησιού. Θα φέρεις τον επισκέπτη, θα τον κοιμήσεις, θα τον ταΐσεις, θα του έχεις και την ξαπλώστρα του στην παραλία την οργανωμένη, αλλά στην Απάνω Μεριά θα τον πας για άλλο πράγμα. Δεν χρειάζεται να κάνεις την ίδια παρέμβαση και να ανταγωνίζεσαι μετά τον εαυτό σου. Τα λάθη που κάνανε χρόνια στο νησί, θέλουμε να τα αποφύγουμε.
 
Δηλαδή, αν κάνουμε την Απάνω Μεριά όπως κάναμε και το νότιο κομμάτι, πρώτα απ’ όλα θα την καταστρέψουμε και κατά δεύτερον θα δημιουργήσουμε έναν εσωτερικό ανταγωνισμό, δηλαδή ο βοράς ανταγωνίζεται τον νότο. Η Απάνω Μεριά μπορεί να παράξει πλούτο για το νησί... Όχι με τον τρόπο που κάναμε μέχρι τώρα, αλλά με τον τρόπο που μπορεί να κάνει η ίδια εδώ και χιλιάδες χρόνια.
 
 
Έχουν γίνει κάποιες προκαταρκτικές επαφές με Περιφέρεια ή με Δήμο;
 
Με τον Δήμο έχει γίνει μια επαφή με μια αντιπροσωπεία κυρίως με δικηγόρους, οι οποίοι στήνουν και το νομικό πλαίσιο. Στη συνάντηση, ο Δήμος ήταν αρκετά θετικός στο να στηρίξει την προσπάθεια, οπότε δεν βλέπει άσχημα μια συλλογική ιδιωτική πρωτοβουλία, όπως μια ΚΟΙΝΣΕΠ, όπου ο καθένας θα μπορεί να συμμετέχει σε αυτή.
 
Έχετε θέσει κάποιο σχετικό χρονοδιάγραμμα των κινήσεών σας;
 
 Η βασική προτεραιότητα είναι να τελειώσει η χαρτούρα που έχουν αναλάβει οι δικηγόροι και λογικά μέσα στον χειμώνα φαντάζομαι να έχει τελεσφορήσει η  ίδρυση της ΚΟΙΝΣΕΠ. Ήδη γίνονται παράλληλες ενέργειες, με την έννοια ότι έχουν ήδη εκδηλώσει ενδιαφέρον να συμμετέχουν στην κίνηση αυτή κτηνοτρόφοι και γεωργοί που ζούνε στην Απάνω Μεριά. Οι περιπατητές θα μπουν κάποιοι απ’ αυτούς στην ΚΟΙΝΣΕΠ και θα μπορούσαν, π.χ., να πληρώνονται για να ξεναγούν κόσμο .
 
Αυτό το οποίο κινείται πάντως αυτή τη στιγμή είναι η ίδρυση της ΚΙΝΣΕΠ με έναν  αρχικό πυρήνα 50 ατόμων. Επίσης, ένα κομμάτι που προχωράει παράλληλα είναι κι η διαδικτυακή παρουσία μας, που φιλοξενείται στην ιστοσελίδα www.apanomeria.org.
 
Θεωρείς ότι θα υπάρξουν τυχόν αντιδράσεις;
 
Κοίτα, σκοπός δεν είναι να κοντράρουμε κανέναν που θέλει να κάνει κάτι. Έχουν κάτσει νομικοί και μηχανικοί για να δούνε τη δυνατότητα ένταξης της Απάνω Μεριάς σε ειδικό καθεστώς προστασίας. Εδώ πάει να γίνει μια ολοκληρωμένη δουλειά ώστε να αποτελέσει πλέον η Απάνω Μεριά έναν "πνεύμονα" για το νησί, οικολογικό αλλά και οικονομικό. Θεωρούμε ότι η απόδοση που μπορεί να έχει το μέρος δίνει τεράστιο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα διότι, κι όπου αλλού έχουν γίνει παρόμοιες προσπάθειες, έχουν πετύχει. Απλά σε ένα άλλο μοντέλο από αυτό που έχουμε συνηθίσει να ποντάρουμε ως νησί.
 
Είναι ένα διαφορετικό μοντέλο που θα έχει μεγαλύτερο εύρος χρόνου. Είναι μια διαφορετική προσέγγιση της ιδέας που έχουν οι περισσότεροι περί τουριστικής επένδυσης, η οποία έχει να κάνει με το κλασικό ενοικιαζόμενο δωμάτιο, την παραλία με τον καφέ και την ξαπλώστρα. Δηλαδή, δεν μιλάμε για μια σεζόν 10-15 ημερών του κλασικού έλληνα τουρίστα της παραλίας. Μιλάμε για επισκέπτες όχι με όγκο, αλλά με ποιότητα και οικονομική επιφάνεια. Μιλάμε για επανακατοίκηση εγκαταλελειμμένων σπιτιών με σκοπό κάποιος που δεν έχει εργασία, αλλά θέλει να εκμεταλλευτεί την γη με όπλο πλέον την τεχνογνωσία, να έρθει στην Απάνω Μεριά.
 
Μεγάλο κομμάτι έχει να κάνει με την παραγωγή βοτάνων και πιστοποιημένων βιολογικών καλλιεργειών ήπιου χαρακτήρα, όπως γινόντουσαν πάντα στην χιλιετή ιστορία της Απάνω Μεριάς. Ένα άλλο κομμάτι έχει να κάνει και με την ανάδειξη των αρχαιολογικών χώρων.
 
Αυτό που σκεφτόμαστε είναι η απαραίτητη συνεργασία του βόρειου και του νότιου κομματιού, που θα φέρει τον ποιοτικό επισκέπτη. Αυτόν που θέλει να περπατήσει στη Φύση, να κοιμηθεί σε σωστό κατάλυμα, που θα ξεκουραστεί στην ξαπλώστρα του στο νότιο κομμάτι, που θα φάει στο ωραίο το εστιατόριο και που θα μεταφερθεί με το λεωφορείο ή με την βάρκα για να κάνει αυτό για το οποίο ήρθε, να ζήσει την εξειδικευμένη εμπειρία στην Απάνω Μεριά. Τότε θα μπορούμε να μιλάμε για ένα συνολικό πλάνο για το πώς μπορεί να λειτουργήσει το νησί και πού θα μπορεί να στηρίζεται.
Μακάρι τέτοιου τύπου τουρισμός, που έχει να κάνει με τον Πολιτισμό και τη Φύση, να μπορεί να "σηκώσει" όλο το νησί. Αυτό είναι το μακροπρόθεσμο όραμα, χωρίς να έχεις την ανάγκη του πολύ κόσμου, που πιο πολλά προβλήματα δημιουργεί παρά λύνει εντέλει.
 
Από κει και πέρα, αυτή η ΚΟΙΝΣΕΠ θα έχει ένα "πνεύμα ανοιχτότητας" και μόλις ιδρυθεί θα δούμε τους μηχανισμούς αποφάσεων για να έχει ένα άμεσο, λειτουργικό και δημοκρατικό τρόπο λειτουργίας, ώστε να είναι κομμάτι της κοινωνίας του νησιού που οραματίζεται την αναγέννηση της Απάνω Μεριάς, η οποία έχει 3 χιλιάδες χρόνια ιστορίας συμβίωσης του ανθρώπου με τη Φύση και πλέον κινδυνεύει να παρατηθεί.