Απλή αναλογική στις εκλογές και αλλαγές αντιμισθιών στους αιρετούς

Απλή αναλογική στις εκλογές  και αλλαγές αντιμισθιών στους αιρετούς - Σύρος - Κυκλάδες - Προτάσεις ΥΠΕΣ για Αυτοδιοίκηση

Προτάσεις ΥΠΕΣ για Αυτοδιοίκηση

 
Με βασική μεταρρύθμιση την καθιέρωση της απλής αναλογικής στις αυτοδιοικητικές εκλογές, παραδόθηκε επίσημα στον υπουργό Εσωτερικών η πρόταση της Επιτροπής, που συστάθηκε από το υπουργείο, για την αναθεώρηση του θεσμικού πλαισίου της Tοπικής Aυτοδιοίκησης.
 
Επιμέλεια: Θεοδόσης Δανάμπασης
 
Πρόκειται για ένα πόνημα 442 σελίδων, το οποίο αποτελεί την πρόταση της κυβέρνησης στον σχετικό διάλογο που θα ακολουθήσει με τα κόμματα και τους φορείς, ενώ το υπουργείο φιλοδοξεί έως τα μέσα του έτους οι αλλαγές να έχουν λάβει τη μορφή νομοθετήματος. Ο Πάνος Σκουρλέτης δήλωσε ότι το υπουργείο είναι «ανοιχτό σε προτάσεις» αλλά ξεκαθάρισε ότι «ως κυβέρνηση κρατάμε το δικαίωμα να νομοθετούμε και θα κριθούμε γι’ αυτό».
 
Κατηγόρησε την ΚΕΔΕ για την απόφασή της να αποσυρθεί από την Επιτροπή λέγοντας ότι «δεν βοηθάει την Τοπική Αυτοδιοίκηση εάν επηρεασμένη από άλλα κέντρα, εκτός της Αυτοδιοίκησης, προσπαθεί να δημιουργήσει σαματά», ενώ πρόσθεσε ότι από τα συνθήματα που χρησιμοποιούν προσπαθούν να εξυπηρετήσουν την επικοινωνιακή τακτική της ΝΔ.
 
Αναφερόμενος στις αρμοδιότητες, ο υπουργός τόνισε ότι «θέλουμε να δώσουμε αρμοδιότητες και να ξεφύγουμε από το κράτος – αφέντη που θέλει να ελέγχει τα πάντα. Δεν μπορούμε όμως να προσφύγουμε στη αφελή άποψη ότι ο κάθε Δήμαρχος κάνει ό,τι θέλει. Δεν είναι κανένας πασάς στον τόπο του».
 
Ο Κώστας Πουλάκης, γενικός γραμματέας του υπουργείου και πρόεδρος της Επιτροπής, σημείωσε ότι οι δύο προηγούμενες μεταρρυθμίσεις («Καποδίστριας», «Καλλικράτης») «είχαν γίνει στενός κορσές για τη λειτουργία της Αυτοδιοίκησης, ενώ άφησαν πολλές εκκρεμότητες που φιλοδοξεί να καλύψει η παρούσα αναθεώρηση».
 
Οι προτάσεις της Επιτροπής
 
Η Επιτροπή ζητεί οι αυτοδιοικητικές εκλογές να αποσυνδεθούν από τις ευρωεκλογές (με το ισχύον σύστημα ο α΄ γύρος διεξάγεται μία Κυριακή προ των Ευρωεκλογών) και να διεξάγονται κάθε τέσσερα -αντί για πέντε- χρόνια περί τα τέλη Οκτωβρίου με αρχές Νοεμβρίου, όπως συνέβαινε πριν από τον «Καλλικράτη».
 
Για το εκλογικό σύστημα προτείνεται ειδικότερα η εκλογή των δημοτικών συμβουλίων με απλή αναλογική με βάση τα αποτελέσματα της πρώτης Κυριακής, ενώ αν δεν επιτευχθεί πλειοψηφία 50% + 1 ψήφο, η εκλογή Δημάρχου γίνεται τη δεύτερη Κυριακή.
 
Δικαίωμα ψήφου στους αλλοδαπούς, εκτός ΕΕ, δεν δίνεται καθώς δεν προβλέπεται από το Σύνταγμα και υπάρχει σχετική αρνητική απόφαση του ΣτΕ, ενώ προκρίνεται να δοθεί το δικαίωμα του εκλέγειν στους πολίτες της ΕΕ και στις περιφερειακές εκλογές.
 
Ειδικότερα, για τις δημοτικές εκλογές προτείνονται τα εξής:
 
· Κατάρτιση ενιαίου ψηφοδελτίου για όλο τον Δήμο για κάθε συνδυασμό, χωρίς προϋποθέσεις υποψηφίων ανά Δημοτική Ενότητα.
· Καθιέρωση ελάχιστου αριθμού υποψηφίων Δημοτικών Συμβούλων ίσου με τον αριθμό των εδρών του Δημοτικού Συμβουλίου και μέγιστου αριθμού ίσου με τον αριθμό των εδρών +10%.
· Αποσύνδεση των συνδυασμών που μετέχουν στις εκλογές για το (κεντρικό) Δημοτικό Συμβούλιο από τους συνδυασμούς που καταρτίζονται σε κάθε Δημοτική Ενότητα για το οικείο Συμβούλιο (βλ. παρακάτω σχετικά με την εκλογή των οργάνων ενδοδημοτικής αποκέντρωσης).
· Αυτόνομη κατάρτιση συνδυασμών για κάθε Συμβούλιο Δημοτικής Ενότητας.
 
Αντίστοιχα, για τις περιφερειακές εκλογές προτείνεται τα παρακάτω:
 
· Διατήρηση της Περιφερειακής Ενότητας και κατάργηση του θεσμού του άμεσα εκλεγόμενου χωρικού αντιπεριφερειάρχη.
· Καθιέρωση ελάχιστου αριθμού υποψήφιων Περιφερειακών Συμβούλων ίσου με τον αριθμό των εδρών που αντιστοιχούν στην οικεία Περιφερειακή Ενότητα και μέγιστου αριθμού ίσου με τον αριθμό των εδρών  +10%.
 
Τέλος, σε ό,τι αφορά την εκλογή οργάνων ενδοδημοτικής αποκέντρωσης,
προτείνεται:
 
· Η αποσύνδεση της εκλογής των οργάνων της Δημοτικής Ενότητας από την εκλογή του δημοτικού συμβουλίου, τόσο ως προς την κατάρτιση των συνδυασμών (δηλ. ένας συνδυασμός να μπορεί να κατέλθει έγκυρα μόνο στο «κεντρικό» Δημοτικό Συμβούλιο ή μόνο σε μία Δ.Ε.), όσο και ως προς την ανάδειξη των επιτυχόντων (δηλ. δεν θα υπάρχει εξάρτηση των τοπικά επιτυχόντων από τον κεντρικά επιτυχόντα συνδυασμό). Αυτό σημαίνει ότι προτείνεται η κατάργηση των σημερινών δημοτικών και τοπικών κοινοτήτων και τη θέση τους να διαδεχτούν συμβούλια στα όρια των σημερινών δημοτικών ενοτήτων, δηλαδή των Δήμων και Κοινοτήτων που καταργήθηκαν με τον Καλλικράτη.
· Η καθιέρωση μόνο συλλογικών οργάνων και κατανομή των εδρών τους με απλή αναλογική μεταξύ των συνδυασμών, με βάση τα αποτελέσματα κάθε Δημοτικής Ενότητας
· Η έμμεση εκλογή του Προέδρου του συλλογικού οργάνου.
 
Αυτές είναι οι αντιμισθίες που λαμβάνουν σήμερα οι αιρετοί.
 
Αλλάζουν οι αντιμισθίες στους αντιδημάρχους
 
Στην επέκταση της αντισμισθίας, αρχικά (σ.σ. με το πολυνομοσχέδιο)  σε περισσότερους, και με την ψήφιση του νέου "Καλλικράτη" σε όλους τους αντιδημάρχους αλλά και, άμεσα, της αποζημίωσης σε όλους τους αιρετούς για τη συμμετοχή τους  στις συνεδριάσεις των Δημοτικών και Περιφερειακών Συμβουλίων και των λοιπών συλλογικών οργάνων των Ο.Τ.Α, προτίθεται να προχωρήσει το υπουργείο Εσωτερικών.
 
Συγκεκριμένα, όπως είπε ο υπουργός Εσωτερικών Πάνος Σκουρλέτης«πρόθεσή μας είναι να επαναφέρουμε την αποζημίωση στα Δημοτικά Συμβούλια. Διερευνούμε τη δυνατότητα επέκτασης – σε αριθμό –  των αμειβόμενων αντιδημάρχων», ενώ στο τελικό πόρισμα της Επιτροπής για τον "Καλλικράτη", προτείνεται:
 
  • Η καθιέρωση αντιμισθίας για όλους τους Αντιδημάρχους, η οποία θα καταβάλλεται από τον Δήμο, προκειμένου η επιλογή στελεχών στις θέσεις αυτές να γίνεται με αξιοκρατικά και πολιτικά κριτήρια και όχι με γνώμονα τη διάκριση μεταξύ ελευθεροεπαγγελματιών και υπαλλήλων. Το δημοσιονομικό κόστος που προκύπτει από το μέτρο αυτό θα μπορούσε να εξισορροπηθεί με εξορθολογισμό του αριθμού τους.
  • Η επαναφορά της αποζημίωσης των αιρετών για τη συμμετοχή τους στις συνεδριάσεις των Δημοτικών και Περιφερειακών Συμβουλίων και των λοιπών συλλογικών οργάνων των Ο.Τ.Α. Η αποζημίωση αυτή δεν θα πρέπει να υπολογίζεται βάσει πληθυσμιακών κριτηρίων, αλλά με βάση την απόσταση του τόπου κατοικίας του αιρετού (εντός πάντοτε των ορίων του Δήμου) από την έδρα αυτού ή βάσει συνδυασμού των δύο κριτηρίων (χιλιομετρικό-πληθυσμιακό).
  • Η σύνδεση του επαγγελματικού ασυμβιβάστου με τις περιπτώσεις λήψης της υποχρεωτικής ειδικής άδειας, με ταυτόχρονο εξορθολογισμό των περιπτώσεων που εμπίπτουν στην κατηγορία αυτή και αντίστοιχη αύξηση των σχετικών αντιμισθιών
  • Η κωδικοποίηση των περιπτώσεων και των προϋποθέσεων χορήγησης της ειδικής άδειας. Δεν κρίνεται σκόπιμη η διαρκής εισαγωγή κατ’ εξαίρεση ρυθμίσεων για ειδικές επαγγελματικές ομάδες (λ.χ. ιατροί ΕΣΥ), καθώς έτσι δημιουργείται πολυδιάσπαση που – τουλάχιστον από τη σκοπιά των αρμοδιοτήτων του Υπουργείου Εσωτερικών – δεν δικαιολογείται. Τυχόν δε εξαιρέσεις που υπαγορεύονται από τις ανάγκες σε προσωπικό συγκεκριμένων τομέων (όπως είναι, πράγματι, τα Νοσοκομεία), θα πρέπει να δίδονται με τη μορφή προσωρινής αναστολής ισχύος των περί ειδικής άδειας ρυθμίσεων.
  • Η σαφής οριοθέτηση των κατηγοριών εργαζομένων που εμπίπτουν στις περί ειδικής άδειας ρυθμίσεις, ώστε να περιλαμβάνεται ρητά σε αυτές και ο ιδιωτικός τομέας και την αναζήτηση τρόπων αποτελεσματικής εφαρμογής της πρόβλεψης αυτής στην πράξη.