Ένα μνημείο με μνημειώδη αφάνεια

Ένα μνημείο με μνημειώδη αφάνεια - Σύρος - σχολιάζει ο Γιάννης Ρουσουνέλος

σχολιάζει ο Γιάννης Ρουσουνέλος

 

ΠΡΟΕΚΤΑΣΗ της Πλατείας Εθνικής Κυριαρχίας, δίπλα στο επιβλητικό κτήριο του Τελωνείου, βρίσκεται η πλατεία του «Άγνωστου Ναύτη», με το ομώνυμο μνημείο να κυριαρχεί στον χώρο, όπως τουλάχιστον μας ενημερώνει μια μισοσβησμένη από το χρόνο πινακίδα οδοσήμανσης, τοποθετημένη στην πλευρά του Τελωνείου που «βλέπει»  προς αυτή την πλατεία.

ΟΣΟΙ (και δεν είναι πολλοί) γνωρίζουν το μνημείο, το αποκαλούν «Μνημείο του Αφανούς Ναύτου» παρασυρόμενοι προφανώς από ομοειδή μνημεία, τα οποία βρίσκονται σε άλλες παραθαλάσσιες πόλεις ή νησιά της Ελλάδας, με πιο γνωστό εκείνο της Άνδρου, που έχει τοποθετηθεί στην πλατεία της Ρίβας.

ΚΑΙ τα δύο μνημεία, δηλαδή της  Άνδρου (1955) και της Σύρου (1974) κατασκευάστηκαν με πρωτοβουλία και με χρηματοδότηση των αδελφών Γουλανδρή, εφοπλιστών με καταγωγή από την Άνδρο, «εραστές» της Σύρου, με πλούσια δραστηριότητα στο νησί, αφού λειτούργησαν και το ναυπηγείο (Νεώριο) επί έντεκα ολόκληρα χρόνια (1968-1979).

ΤΟ μνημείο του «Άγνωστου Ναύτη» της Ερμούπολης είναι δημιούργημα του Γιάννη Παππά, ο οποίος θεωρείται ένας από τους σπουδαιότερους γλύπτες της σύγχρονης Ελλάδας (1913-2005) με μια πλειάδα έργων του να κοσμούν πόλεις σε όλο τον ελλαδικό χώρο.

ΟΜΩΣ για το μνημείο στην Ερμούπολη ελάχιστοι γνωρίζουν τον δημιουργό του ή τον χρόνο κατασκευής και τοποθέτησής του ή ακόμη και τους εμπνευστές του, καθώς δεν υπάρχει (παγκόσμια πρωτοτυπία και αυτή) ούτε μια απλή πινακίδα στην οποία να αναφέρονται αυτές οι τρεις σημαντικές πληροφορίες.

ΓΙΑΤΙ εμπνεύστηκε, κατασκευάστηκε και τοποθετήθηκε; Φυσικά για να τιμώνται όλοι εκείνοι οι ναυτικοί μας οι οποίοι χάθηκαν στη θάλασσα (όπως το μνημείο του Άταφου Αγωνιστή στο Εθνικό μας Ηρώο ή του Άγνωστου Στρατιώτη στην Αθήνα) κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες, ακόμα και σε καιρό πολέμου, όπως στον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο με εκατοντάδες νεκρούς ναυτικούς μας, που εξαφανίστηκαν στον βυθό μαζί με τα 351 πλοία τους.

ΧΙΛΙΑΔΕΣ και εκείνοι που χάθηκαν σε καιρό ειρήνης, με τη θάλασσα να «καταπίνει» κορμιά κάθε ηλικίας, όταν τα κύματα νικούσαν τις ανθρώπινες αντοχές των πλοίων.

ΕΝΩ θα έπρεπε να τιμάται ο «Χαμένος Ναυτικός», δεν έχει γίνει στον τόπο μας ούτε μια εκδήλωση στην πλατεία με το μνημείο του, ενώ μια ακόμη πανελλήνια πρωτοτυπία αποτελεί και το γεγονός ότι ποτέ η πλατεία αυτή και το μνημείο της εγκαινιάστηκαν!

ΟΤΑΝ ρωτήσαμε τον πρόεδρο της Ένωσης Συνταξιούχων Ναυτικών Σύρου Γιώργο Μηλιό «πόσο σωστό είναι να μένει στην αφάνεια το μνημείο αυτό και πόσο σωστό είναι να μην τιμάται ο «Αφανής Ναύτης», όπως τιμάται ο «Άγνωστος Στρατιώτης», εξέφρασε και εκείνος την απορία του, τασσόμενος αλληλέγγυος στην όποια προσπάθεια προκειμένου τόσο το μνημείο όσο και η σημειολογία του τύχουν της δέουσας προσοχής.

ΤΙ χρειάζεται; Μα, μια απόφαση της Δημοτικής Αρχής να τοποθετηθεί αρχικά μια πινακίδα με τα βασικά στοιχεία της «ταυτότητας» του μνημείου, μια αντικατάσταση της πινακίδας οδοσήμανσης που έχει το μαύρο της το χάλι και φυσικά μια σειρά ενεργειών μέσω των οποίων να τιμάται και ο «Άγνωστος Ναύτης» σε επετείους, όπως γίνεται σε άλλα μνημεία της πόλης και του νησιού μας γενικότερα.

ΕΤΣΙ, ο κάτοικος αυτού του νησιού θα μάθει κάτι περισσότερο για τα μνημεία του τόπου του και το μνημείο θα γίνει ευρύτερα γνωστό στους επισκέπτες μας, οι οποίοι απορούν και εκπλήσσονται όταν ρωτούν για την ταυτότητά του και δεν βρίσκεται κανείς να τους απαντήσει.