«Αγγίζει την υπερβολή» (Video)

«Αγγίζει την υπερβολή» - Σύρος - Αιχμηρός ο  Δημήτρης Παπαγούνας αναφορικά με την πρόθεση τοποθέτησης αγάλματος του Μάρκου Βαμβακάρη στην παραλία της Ερμούπολης

Αιχμηρός ο  Δημήτρης Παπαγούνας αναφορικά με την πρόθεση τοποθέτησης αγάλματος του Μάρκου Βαμβακάρη στην παραλία της Ερμούπολης

 

 «Τι δουλειά έχουμε εμείς με αυτά, για δικαιολογήσουν τέτοιες τιμές στον Μάρκο Βαμβακάρη και να απαιτεί ο γιος του από τον Δήμαρχο να γίνει μαυσωλείο και να φέρουν μέρος των κοκάλων του;»

«Τι, πάνε να καθαγιάσουν τον Μάρκο; Είναι σαν να λέμε ότι είναι το ίδιο πράγμα με το απότμημα του Αγίου Νικολάου που ήλθε από το Βατικανό. Είναι δυνατόν!»

του Γιάννη Ρουσσουνέλου

Κάθετα αρνητικός εμφανίζεται, με δηλώσεις του στον ΛΟΓΟ, ο πρώην πρόεδρος του Επιμελητηρίου Κυκλάδων Δημήτρης Παπαγούνας, σχετικά με την πρόθεση τού Δήμου να στήσει άγαλμα του Μάρκου Βαμβακάρη σε περίοπτο σημείο της παραλίας, θεωρώντας πως η «αγιοποίηση» του Μάρκου αποτελεί σφάλμα και η μουσική και τα τραγούδια του δεν απηχούν στην κουλτούρα της Σύρου, αλλά ιδιαίτερα της Ερμούπολης και των Ερμουπολιτών.

Η αλήθεια πιο αγαπητή από τον Δήμαρχο

Αρχικά ο κ. Παπαγούνας χρησιμοποιεί γνωμικό του Αριστοτέλη, όταν τον παρατήρησαν για δημόσιες διαφωνίες με τον δάσκαλό του Πλάτωνα, και είχε πει τότε πως «Ο δάσκαλός μου, ο Πλάτων, είναι αγαπητός, αλλά περισσότερο αγαπητή μού είναι η αλήθεια», προκειμένου και εκείνος να πει ότι «Αγαπητός είναι και ο Δήμαρχος (Γιώργος Μαραγκός), αλλά η αλήθεια είναι αγαπητότερη από εκείνον».

Αναλύοντας αυτή την «αγαπητή» σχέση, υπογραμμίζει ότι «Για μένα αλήθεια είναι ότι η τοποθέτηση ανδριάντα σε περίοπτο σημείο του λιμανιού, δεν έχει καμία σχέση με την κουλτούρα όχι μόνο της Ερμούπολης, αλλά της Σύρου γενικότερα».

Ευρωπαϊκά ήταν τα δικά μας μουσικά ακούσματα

Εστιάζεται όμως περισσότερο στην Ερμούπολη. «Οι Ερμουπολίτες, πρόσφυγες στο νησί μας, είχαν άλλα μουσικά ακούσματα, με περισσότερη κλασική μουσική τον 19ο αιώνα», είπε κάνοντας παράλληλα αναφορά και στην οικογένειά του, με τον πατέρα του να γεμίζει το σπίτι με ήχους από βιολί και κιθάρα, τραγουδώντας άριες, συνοδευόμενος από τη μητέρα του. «Δεν είχαμε κανένα, μα κανένα ενδιαφέρον να ακούσουμε τραγούδια του Μάρκου Βαμβακάρη. Η μουσική των Ερμουπολιτών ήταν, κατά κάποιον τρόπο, όπως ήταν και στα άλλα ευρωπαϊκά κράτη. Αλλά και τα μουσικά ακούσματα των γηγενών Συριανών στα χωριά και στην Άνω Σύρο ήταν αναμειγμένα με χορούς και τραγούδια νησιωτικής μουσικής, με ακούσματα ερμουπολίτικα, δηλαδή ελαφράς μουσικής. Ο Μάρκος Βαμβακάρης ήταν ένα ξένο σώμα προς τη Σύρο».

Στην παρατήρησή μας πως οι εμφανίσεις σε ταβέρνες του Μάρκου στην Άνω Σύρο συγκέντρωναν πολύ κόσμο, διαφώνησε λέγοντας ότι «Κάνουμε λάθος» και πως «Στα μέσα της 10ετίας του ’50, ο Μάρκος Βαμβακάρης ήλθε να τραγουδήσει σε ταβέρνα (σημερινό Κρεοπωλείο Ρουσσουνέλου) στην Ερμούπολη, και τη δεύτερη μέρα πήρε τα μπογαλάκια του και έφυγε γιατί δεν πήγαν ούτε οι θαμώνες του μαγαζιού. Δεν τον ήθελαν».

«Ούτε στιχουργός υπήρξε ούτε συναισθηματισμό είχαν τα τραγούδια του»

Τον ρωτάμε αν αμφισβητεί τον Μάρκο ως στιχουργό και ως μουσουργό. Απαντά απολύτως αρνητικά. «Ούτε στιχουργός υπήρξε ούτε συναισθηματισμό είχαν τα τραγούδια του, αν αφαιρέσουμε κάνα δυο τραγούδια που ήταν πραγματικά όμορφα. Όλα τα άλλα ήταν γύρω από φυλακισμένους, από ανθρώπους του χασικλιού, από περιφερειακούς ανθρώπους».

Σε τοποθέτησή μας ότι τα τραγούδια του αυτά απηχούσαν ένα μέρος της κοινωνίας, ο κ. Παπαγούνας συμφώνησε μεν, αλλά είχε τις ενστάσεις του. «Τι δουλειά έχουμε εμείς με αυτά, για να  δικαιολογήσουν τέτοιες τιμές στον Μάρκο Βαμβακάρη και να απαιτεί ο γιος του από τον Δήμαρχο να γίνει μαυσωλείο και να φέρουν μέρος των κοκάλων του; Θα τρίζουν τα κόκαλα των προγόνων μας! Τι, πάνε να καθαγιάσουν τον Μάρκο; Είναι σαν να λέμε ότι είναι το ίδιο πράγμα με το απότμημα του Αγίου Νικολάου που ήλθε από το Βατικανό. Είναι δυνατόν! Μήπως πρέπει να διαφυλάξουμε και τον επίσκοπο των Καθολικών και τον Μητροπολίτη να μην παρευρίσκονται σ’ αυτή την τελετή; Γιατί, αν παρευρεθούν, τότε ο Μάρκος Βαμβακάρης θα πρέπει να είναι ή όσιος ή άγιος! Είναι φριχτά πράγματα αυτά».

Γιατί δεν τιμήσαμε άλλους επιφανείς Ερμουπολίτες;

Τον ρωτάμε ευθέως αν αμφισβητεί το γεγονός ότι το όνομα του Μάρκου έχει κάνει γνωστή τη Σύρο σε πανελλήνιο και σε παγκόσμιο επίπεδο. Θεωρεί ότι όντως κάνει γνωστή τη Σύρο με τη «Φραγκοσυριανή», αλλά παράλληλα θεωρεί δυστύχημα το γεγονός πως σήμερα μια μερίδα ανθρώπων που ασχολούνται με τη λαϊκή μουσική «… είναι μιας άλλης κουλτούρας, τελείως εκτός συναισθήματος και πραγματικότητας. Αμφισβητώ τον Μάρκο Βαμβακάρη όχι γιατί είχε κάποιες επιτυχίες, αλλά γιατί τον θέτουμε τόσο ψηλά, και να ζητάμε να τοποθετηθεί ανδριάντας στο κεντρικό σημείο και είναι περιχαρής ο Δήμαρχός μας. Είμαστε με τα καλά μας; Είναι δυνατόν ποτέ να γίνει αυτό, όταν στην φημισμένη Ερμούπολη υπάρχουν τόσοι διάσημοι, σε διεθνές επίπεδο, λόγιοι και πρώην δήμαρχοι, δάσκαλοι, όπως ήταν ο Νεόφυτος Βάμβας, ο Ευαγγελίδης, που είχε το πρώτο γυμνάσιο και λύκειο στην Ευρώπη και μιλάμε να κάνουμε άγαλμα στον Μάρκο που δεν είχε καμία σχέση με την Ερμούπολη; Αλλά και ούτε με τα χωριά είχε. Εγώ μικρός παραθέριζα στον Φοίνικα. Ποτέ δεν άκουσα κανέναν να τραγουδάει τον Μάρκο Βαμβακάρη».

Υποβάλλουμε ένσταση και του θυμίζουμε ότι και κατά το παρελθόν δεν είχε αναγνωριστεί το έργο μεγάλων λόγιων συριανών, αλλά αναγνωρίστηκε πολύ μετά τον θάνατό τους. Απαντά με απολυτότητα πως «Δεν είναι το ίδιο πράγμα».

Δεν υπεισέρχεται το θρησκευτικό στοιχείο

Στο σημείο αυτό δηλώνει απερίφραστα ότι μπορεί οι θέσεις του αυτές να μην είναι αρεστές σε ορισμένους, αλλά συνηθίζει να λέει όχι αυτά που είναι αρεστά, αλλά αυτά που απηχούν την αλήθεια, κάνοντας σαφές πως σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει στις δηλώσεις του να εμπλακεί το θρησκευτικό στοιχείο ορθοδόξων και καθολικών, όταν η Σύρος αποτελεί παγκόσμια πρωτοτυπία σε ό,τι αφορά την ποσοστιαία αναλογία των πιστών των δύο δογμάτων, ορθοδόξων και καθολικών, με υποδειγματική συμβίωση και αλληλοσεβασμό.

Όπως τονίζει στη συνέχεια, στο εξωτερικό ακούγονται περισσότερο άλλοι στιχουργοί και μουσουργοί, όπως ο Θεοδωράκης ή ο Χατζηδάκις. Ακούγεται και η «Φραγκοσυριανή» γιατί αποτελεί ένα δείγμα της λαϊκής μας μουσικής «… ένα δείγμα πάνω στο οποίο στηρίζεται όλη η ζωή του Μάρκου Βαμβακάρη», όπως είπε χαρακτηριστικά.

Να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων ο Δήμαρχος, διαφορετικά…

Εξακολουθεί να τον αμφισβητεί. «Κατά τα άλλα, για ποιον στιχουργό μιλάμε; Για τον άνθρωπο που όλη η ποιητική του έκφραση έχει σχέση με τις γυναίκες οι οποίες πέρασαν από τη ζωή του και τους ανθρώπους του περιθωρίου, με τους οποίους έζησε όλα του τα χρόνια στον Πειραιά;»

Καταλήγοντας, κάνει απολύτως σαφές πως αν δεν αναθεωρηθεί η πρόθεση τοποθέτησης αγάλματος του Μάρκου σε περίοπτο σημείο στην παραλία της Ερμούπολης, θα ξεκινήσει δυναμικά αγώνα για τη ματαίωσή της. «Πιθανότατα να βρεθώ μπροστά σε ένα κίνημα, προκειμένου να μη γίνει αυτό που επέβαλε ο υιός Βαμβακάρης να γίνει. Είναι μια απαίτηση ενός αναιδεστάτου ανθρώπου, να κάνει συμφωνητικό με τον Δήμο, για τον «όσιο» εντός εισαγωγικών Βαμβακάρη, για κατασκευή αγάλματος και μαυσωλείου σε περίοπτο θέση της παραλίας στην Ερμούπολη. Θα κάνω, πιθανόν, μία κίνηση ακόμα προκειμένου να επανέλθει ο Δήμαρχος εκεί που πρέπει να βρίσκεται ο Δήμαρχος όλης της Σύρου»